Jak szukać bursztynu?

Bałtyk od lat przyciąga turystów ze względu na stosunkowo duże ilości naturalnie występującego tu bursztynu. Jego poszukiwanie to niezwykła przygoda i wcale nie wymaga dużego doświadczenia. Warto jednak znać kilka praktycznych wskazówek, aby robić to bezpiecznie i się nie zniechęcić zbyt szybko. Poniższy poradnik podpowie krok po kroku, jak przygotować się do poszukiwań, jak go zbierać oraz gdzie i kiedy najłatwiej znaleźć bursztyn. Dzięki temu znacznie zwiększy się szanse na jego znalezienie i uniknie typowych rozczarowań.

Przygotowanie do poszukiwań bursztynu

Aby zwiększyć szanse na znalezienie bursztynu, warto dobrze się przygotować. Oto lista niezbędnych rzeczy, które należy zabrać:

• Wodoodporne buty lub kalosze – ułatwiają chodzenie po mokrym piasku i wchodzenie do płytkiej wody.
• Ciepła, wiatroszczelna odzież – chroni przed chłodem i wilgocią, szczególnie przy silnym wietrze.
• Sito lub przesiewacz do piasku – pozwala łatwo oddzielić bursztyn od piasku, czy muszli.
• Łopatka – przydatna do odkopywania fragmentów ukrytych głębiej w piasku.
• Latarka UV – ułatwia jego rozpoznanie po zmroku.
• Rękawice – chronią dłonie przed ostrymi muszlami, szkłem, kamieniami, czy szczególnie niebezpiecznym białym fosforem.
• Woreczki lub małe pudełka – pozwalają bezpiecznie przechować znalezione bryłki.

Bezpieczeństwo i zasady etyczne

Poza zabraniem odpowiednich rzeczy do poszukiwania złota Bałtyku trzeba mieć przede wszystkim na uwadze bezpieczeństwo. W pierwszej kolejności należy sprawdzić lokalne przepisy, ponieważ w niektórych rejonach – szczególnie na obszarach chronionych – jest to zabronione. Zbieranie bursztynu w Polsce jest zawsze niedozwolone:

• na wydmach;
• na klifach;
• w lasach nadmorskich;
• na terenach parków narodowych i rezerwatów przyrody.

Nawet jeżeli nie ma pod tym względem ograniczeń prawnych, podczas poszukiwań warto pamiętać o środowisku naturalnym. Znalezienie minerału nigdy nie może oznaczać niszczenia roślinności, nadmiernego rozkopywania plaży, czy śmiecenia. Równie ważny jest wzajemny szacunek między poszukiwaczami.

Będąc już na plaży, należy mieć świadomość tego, że mogą leżeć na niej materiały, które dla niedoświadczonych poszukiwaczy do złudzenia przypominają bursztyn. Mowa tu o białym fosforze, który potrafi samoczynnie się zapalić i stanowi poważne niebezpieczeństwo dla zdrowia.

Kiedy najlepiej prowadzić poszukiwania bursztynu?

Największe szanse na znalezienie bursztynu pojawiają się w okresie jesienno-zimowym oraz wczesną wiosną. To właśnie wtedy Bałtyk bywa najbardziej niespokojny, a silne sztormy wypłukują z dna morskiego bryłki i wyrzucają je na brzeg. Szczególnie wartościowe są dni tuż po burzy, gdy prądy morskie wciąż nanoszą nowe fragmenty, a plaża nie została jeszcze dokładnie przeszukana.

Równie ważna jest oczywiście pora dnia. Najwięcej okazów można dostrzec wcześnie rano, zanim pojawią się inni poszukiwacze. Sprzyjającym momentem jest także odpływ, gdy morze odsłania szerszy pas plaży i pozostawia na nim wyrzucone przez fale fragmenty minerału.

Gdzie najlepiej szukać bursztynu?

Choć złoto Bałtyku można znaleźć na wielu odcinkach polskiego wybrzeża, nie każde miejsce daje takie same szanse. Najważniejsze jest zatem wybranie odpowiedniej lokalizacji i uważne obserwowanie plaży. Bryłki gromadzą się bowiem w charakterystycznych strefach, które morze tworzy po sztormach.

Topowe miejsca w Polsce

Na polskim wybrzeżu jest sporo lokalizacji, w których minerał pojawia się wyjątkowo często. Największe złoża bursztynu występują przede wszystkim na Mierzei Wiślanej, gdzie kilka miejscowości uchodzi za prawdziwe centra poszukiwań. Warto zwrócić uwagę szczególnie na:

• Krynicę Morską – najbardziej wysunięta miejscowość Mierzei.
• Jantar – najbardziej znane „bursztynowe” miasteczko, gdzie odbywa się także doroczny festiwal.
• Stegna – którą wyróżniają szerokie plaże.
• Mikoszewo – minerał można znaleźć zwłaszcza w rejonie ujścia Wisły.
• Sztutowo – to kolejne miejsce chętnie odwiedzane przez poszukiwaczy po silniejszych wiatrach.
• Kąty Rybackie – spokojniejszy fragment Mierzei, sprzyjający zbieraniu minerału po odpływie.

Tuż obok centrum Krynicy Morskiej leży jej dzielnica Piaski. Plaże tutaj uchodzą za jedne z najlepszych miejsc do poszukiwania bursztynu na całej Mierzei Wiślanej. Cisza i brak tłumów oznaczają mniejszą konkurencję poszukiwaczy, a więc większe szanse na znalezienie wartościowych bryłek. Po zakończonych poszukiwaniach zapraszamy zaś do Four Winds Resort & SPA, gdzie w komfortowych warunkach można odpocząć i cieszyć się nadmorskim klimatem.

Poza Mierzeją warto odwiedzić również:

• Wyspę Sobieszewską – szczególnie w okolicach ujścia Wisły,
• Półwysep Helski – od Władysławowa, aż po sam Hel,
• Ustkę – gdzie morze wyrzuca bursztyn zwłaszcza po zimowych sztormach.

Typy miejsc na plaży, gdzie bursztyn najłatwiej znaleźć

Bursztynów warto szukać przede wszystkim na pasie przy linii brzegowej. Wyrzucane są tam razem z muszlami, wodorostami, czy kawałkami drewna. Należy tu zwracać szczególną uwagę na bryłki zaplątane się w roślinności, czy ułożone obok patyków.

Warto dokładnie obserwować także naturalne zatoczki i niewielkie uskoki w piasku. Tam złoto Bałtyku zatrzymuje się i nie jest tak szybko zabierane z powrotem przez wodę. Dobrym miejscem są również partie plaży z kamieniami i żwirem. Tu również minerał leży dłużej, a dodatkowo kontrastuje kolorem i połyskiem, przez co łatwiej go wypatrzyć. Podobnie jest też na wilgotnym piasku. Sprzyjające do szukania są też okolice ujść rzek, gdzie nurt nanosi dodatkowy materiał i odkłada go na brzegu.

Techniki ręcznego zbierania bursztynu

Podczas poszukiwań najważniejsza jest cierpliwość. Warto spacerować powoli wzdłuż plaży, dokładnie przyglądając się pasom muszli, wodorostów i drobnych patyków, które fale pozostawiają tuż przy linii wody. W wilgotnym piasku wyróżnia się połyskiem i barwą, dlatego ostrożne i uważne przeszukiwanie tych fragmentów często przynosi najlepsze efekty.

Najbardziej praktycznym sposobem ręcznego zbierania jest korzystanie z sita lub przesiewacza. Piasek wraz z resztkami organicznymi wsypuje się do sitka i delikatnie potrząsa. Dzięki temu drobne elementy opadają, a te pozostałe, jak właśnie bursztyn, zostają na wierzchu.

Drugim, coraz popularniejszym sposobem jest użycie latarki UV. Po zmroku lub w warunkach słabszego światła minerał świeci w jej promieniach charakterystycznym odcieniem, co umożliwia szybkie i pewne rozpoznanie bryłek. To szczególnie przydatne narzędzie dla początkujących poszukiwaczy.

Co zrobić po znalezieniu bursztynu?

Świeżo znaleziony bursztyn należy oczyścić z piasku i resztek organicznych w wodzie, a następnie osuszyć. Tak przygotowany najlepiej umieścić w małym pudełku wyłożonym miękkim materiałem albo w oddzielnym woreczku strunowym. Pozwoli to ochronić go przed zarysowaniami i utratą połysku. Ciekawym pomysłem jest także dokumentowanie znalezisk – zapisanie miejsca i okoliczności, a nawet wykonanie zdjęcia, pozwala później wrócić do wyjątkowych chwil spędzonych na plaży.

Zabezpieczony bursztyn można sprzedać albo zatrzymać na pamiątkę.

FAQ

Jak znaleźć większe kawałki bursztynu bałtyckiego?

Większe bryłki najczęściej zatrzymują się między kamieniami, w żwirowych fragmentach plaży oraz w miejscach, gdzie fale odkładają cięższy materiał. Warto sprawdzać też głębsze warstwy wilgotnego piasku przy samej linii wody.

Czy można zbierać bursztyn o każdej porze roku?

Tak, ale największe szanse na znalezienie bursztynu są jesienią, zimą i wczesną wiosną, kiedy sztormy częściej wyrzucają bryłki na brzeg. Latem również można trafić na okazy, jednak morze jest spokojniejsze, a plaże szybciej przeszukiwane przez turystów.

Czy latarka UV naprawdę pomaga w znalezieniu bursztynu?

Tak. Prawdziwy bursztyn pod wpływem światła UV świeci charakterystycznym odcieniem, co ułatwia jego rozpoznanie i odróżnienie od kamieni czy szkła, zwłaszcza po zmroku.

Jakie są najbezpieczniejsze plaże / miejsca w Polsce do zbierania bursztynu po sztormie?

Za najbezpieczniejsze uchodzą szerokie, płaskie plaże Mierzei Wiślanej (np. Jantar, Stegna, Krynica Morska), a także Wyspa Sobieszewska. Są łatwo dostępne, mniej kamieniste niż plaże klifowe i pozwalają szukać bursztynu bez ryzyka osuwisk czy stromych zejść.

Podsumowanie

Aby znaleźć bursztyn, wystarczy odpowiednio się przygotować, wiedzieć gdzie szukać i zachować cierpliwość podczas przeszukiwania plaży. Największe szanse daje linia wody po sztormach, okolice ujść rzek oraz fragmenty z kamieniami i żwirem. Proste narzędzia, takie jak sito czy latarka UV, ułatwiają odróżnienie bryłek od innych materiałów. Zabezpieczony bursztyn można zaś sprzedać kolekcjonerowi lub jubilerowi albo zachować jako trwałą pamiątkę z pobytu nad Bałtykiem.