Pobyt nad Bałtykiem poza sezonem dla większości ludzi oznacza spacery po plażach i napawanie się unikalnymi krajobrazami. Niekiedy całkowicie nieświadomie korzysta się przy tym z dodatkowej zalety – suplementacji jodem. To pierwiastek, który naturalnie występuje w tym środowisku. Jest przy tym niezwykle ważnym mikroelementem wymaganym przez ludzki organizm do prawidłowego funkcjonowania m.in. tarczycy. Jak wpływa na zdrowie, skąd dokładnie się bierze i w jakich warunkach występuje największe jego stężenie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści
Co to jest jod i jaka jest jego rola w organizmie?
Jod to pierwiastek chemiczny zaliczany do mikroelementów, który odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu ludzkiego organizmu. Co szczególnie ważne, nie jest produkowany przez człowieka, dlatego trzeba dostarczać go z zewnątrz.
Jego największa ilość znajduje się w produktach pochodzenia morskiego, takich jak ryby, czy algi. Ważnym źródłem jest także sól jodowana, wprowadzona do powszechnego użytku właśnie w ramach profilaktyki niedoborów. Pewne ilości pierwiastka można znaleźć również w nabiale, jajach oraz niektórych warzywach i owocach. W przypadku ostatnich zależy to w dużej mierze od gleby, na której rosły rośliny.
Jod pełni kilka podstawowych funkcji w organizmie:
- Umożliwia tarczycy produkcję hormonów tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3), które kontrolują metabolizm.
- Odpowiada za prawidłowy rozwój mózgu i układu nerwowego, zwłaszcza u płodu i dzieci.
- Reguluje tempo wzrostu i dojrzewania.
- Wspiera pracę układu odpornościowego i procesy energetyczne w komórkach.
Jak powstaje jod nad morzem?
Poza wspomnianą dietą pierwiastek można uzupełniać w jeszcze jeden sposób. Znaczące ilości jodu są obecne właśnie w wodzie morskiej. Może być w niej rozpuszczony jako jony albo wytwarzany przez algi i drobne organizmy. Gdy wieje wiatr i pojawiają się fale, na powierzchni wody tworzą się małe pęcherzyki powietrza. Można to porównać do sytuacji, kiedy dmucha się w szklankę z wodą przez słomkę – na powierzchni robią się bąbelki. Na morzu dzieje się to samo, tylko na dużo większą skalę.
Kiedy pęcherzyki te pękają, rozpryskują się na mikroskopijne kropelki. Każda z nich zawiera odrobinę soli i minerałów, w tym właśnie jodu. Razem tworzą delikatną mgiełkę wodną, czyli tzw. aerozol morski. To właśnie on unosi się w powietrzu i miesza z tym, czym oddycha się podczas spaceru po plaży i w jej okolicy.
Na ilość aerozolu morskiego w powietrzu wpływa m.in. pogoda – im mocniejszy wiatr i wyższe fale, tym więcej kropelek trafia do atmosfery. Swoją rolę odgrywa też słońce, które wywołuje reakcje chemiczne, zmieniając postać jodu i ułatwiając jego przedostanie się do powietrza.
Gdzie szukać jodu nad morzem?
Wspomnieliśmy już, że jod obecny jest w powietrzu nad morzem i to właśnie w ten sposób organizm przyswaja go najłatwiej, poprzez oddychanie aerozolem morskim.
Warto jednak dodać, że pewna ilość tego pierwiastka trafia do organizmu także podczas kąpieli w morzu. Dzieje się tak dlatego, że woda morska zawiera rozpuszczone jony jodu, a kontakt skóry z wodą pozwala na ich częściowe wchłanianie. Choć nie są to duże ilości w porównaniu z tym, co dostarczamy sobie z pożywienia, dłuższa kąpiel czy częsty kontakt z wodą morską mogą w niewielkim stopniu również wspierać jego naturalną suplementację.
Gdzie jest największe stężenie jodu?
Największe ilości jodu występują tam, gdzie klimat jest chłodny, a morze bywa wzburzone. Dlatego wysokie jego stężenia spotkać można np. nad Atlantykiem czy Morzem Północnym. Do tej grupy należy również nasz Bałtyk. Nad nim zawartość jodu w powietrzu wynosi zwykle około 10–30 ng/m³, co stawia go wyżej niż np. Morze Śródziemne, gdzie notuje się wartości bliżej 10–20 ng/m³. Dla porównania, na wybrzeżach arktycznych typowe stężenia to zaledwie 3–15 ng/m³. Oznacza to, że polskie wybrzeże należy do miejsc szczególnie bogatych w ten pierwiastek, zwłaszcza w chłodnych i wietrznych miesiącach.
Jednym z lepszych przykładów, gdzie można spotkać dużo jodu w powietrzu na polskim wybrzeżu, są okolice Mierzei Wiślanej. W Piaskach, tuż obok Krynicy Morskiej, znajdują się szerokie plaże otwarte na działanie wiatru, dzięki czemu powietrze jest tam szczególnie bogate w ten pierwiastek. Jeżeli zatem poszukują Państwo idealnego miejsca na wypoczynek, który niesie ze sobą korzyści zdrowotne, zapraszamy do naszego hotelu w Krynicy Morskiej.
Najwięcej jodu w powietrzu nadmorskim na plaży, będzie bezpośrednio przy linii brzegowej. To właśnie tam fale uderzają o piasek i rozbijają się na tysiące drobnych kropelek. Im dalej od linii brzegowej tym będzie go mniej. Warto tu jednak zauważyć, że wpływ obecności pierwiastka można zauważyć nawet do ok. 300 metrów od wody. Zatem, chociaż jego intensywność maleje w miarę oddalania się od brzegu, to wciąż spacerowanie po pobliskich ścieżkach będzie pozwalało dostarczyć go do organizmu.
Kiedy jest najwięcej jodu?
Największe stężenie jodu nad morzem występuje, gdy wieje silny wiatr, woda jest wzburzona i istnieje duża różnica temperatury między wodą i powietrzem. Szczególnie sprzyja temu zatem burzowa pogoda, a wraz z nią sztormy.
Z reguły oznacza to zatem, że duże ilości jodu spotkać można przede wszystkim w miesiącach jesiennych oraz zimowych. Choć występuje latem, to będzie go znacznie mniej. Zwłaszcza gdy pogoda będzie sprzyjała leżakowaniu na plażach oraz opalaniu.
Niedobór jodu najlepiej uzupełniać w chłodne i wietrzne dni. To wtedy, nawet kilkuminutowy spacer, może być porównywalny do wielogodzinnego wylegiwania się na plaży podczas letniego plażowania.
FAQ
Gdzie jest najwięcej jodu nad Bałtykiem?
Najwięcej jodu nad Bałtykiem znajduje się w rejonach otwartego morza, czyli z dala od lagun i zatok. To miejsca, charakteryzujące się szczególnie czystym powietrzem. Można do nich zaliczyć plaże wschodniego wybrzeża jak np. okolice Krynicy Morskiej oraz Piasków, czy półwysep helski.
Co daje jod nad morzem?
Spacerując regularnie przy brzegu i wdychając przy tym obecny w powietrzu jod, wspiera się prawidłowe funkcjonowanie tarczycy, poprawia metabolizm, wzmacnia odporność, a także wpływa ogólnie na lepsze samopoczucie.
W jakich miesiącach jest najwięcej jodu nad morzem?
Najwięcej jodu nad morzem jest z reguły od października do marca. Dzieje się tak, ze względu na panującą w ten czas wietrzną aurę i niższe temperatury.
Czy jod jest nad każdym morzem?
Tak, każde morze zawiera jod. Jego stężenie należy natomiast od zasolenia, fal i siły wiatru. Akwenami, które mogą pochwalić się najwyższym stężeniem jodu, są m.in. Morze Bałtyckie, Morze Północne oraz Atlantyk.
Jaki jest optymalny czas pobytu nad morzem?
Ponieważ organizm nad mrozem zaczyna korzystać z inhalacji jodem i czystszego powietrza to już tygodniowy pobyt przynosi zauważalne korzyści zdrowotne. Aby jednak efekty były pełniejsze i trwalsze, najlepiej spędzić nad morzem co najmniej 2 tygodnie, co daje czas na systematyczne oddychanie powietrzem bogatym w aerozol morski i stopniowe wzmocnienie organizmu.
Podsumowanie
Obcowanie z morzem to nie tylko odpoczynek na plaży, kąpiele w wodzie i opalanie. Wybierając się np. do Piasków, celem może być także forma profilaktyki zdrowotnej. Nad morzem występuje bowiem jod, czyli mikroelement, który ma kluczowe znaczenie dla właściwej pracy tarczycy. Jego największe stężenie znajduje się tuż przy linii brzegowej, dlatego wystarczą zwykłe spacery w tych miejscach, by wdychać ten wartościowy pierwiastek do organizmu. Ilość jodu w powietrzu rośnie jesienią i zimą, gdy wiatr jest mocny, a fale wysokie. Natomiast spada latem, gdy jest spokój na wodzie. Jednakże pobyt nad morzem może nieść pozytywny wpływ na samopoczucie o każdej porze roku.



